Danh xưng tôn vinh ấy của Cục Hậu cần Quân khu Trị Thiên ghi trong bằng khen tặng đồng chí Trịnh Thị Hồng Mão, quê xã Xuân Lam, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, chiến sĩ dân công hỏa tuyến đã có thành tích xuất sắc phục vụ chiến đấu tại mặt trận Trị Thiên năm 1973 (bằng khen số 171/QĐ ngày 27.8.1973, do trung tá Võ Dược ký).

Các ông Phan Bảy trú xã Cổ Đạm - nguyên Đại đội trưởng; Nguyễn Ngọc Mỹ trú xã Xuân Lam - nguyên chính trị viên đại đội; Nguyễn Tiến Phương trú xã Cương Gián - nguyên Đại đội phó DCHT huyện Nghi Xuân - là những cán bộ cốt cán chỉ huy trực tiếp, cùng ăn, cùng ở, cùng làm nhiệm vụ với các CSDCHT huyện Nghi Xuân trong thời kháng chiến cứu nước. Họ cùng tôi vào cuộc kiếm tìm.


Ông Nguyễn Tuấn Phương - SN 1940, trú xã Cương Gián; Lê Uyển - SN 1950, trú xã Xuân Mỹ; Phan Bảy - SN 1940, trú xã Cổ Đạm.

Tường trình đầy trách nhiệm của các ông viết nên thông điệp: Không thể muộn hơn trong việc giải quyết chế độ ưu đãi đối với CSDCHT đã được giám định, đã có kết luận tỉ lệ phần trăm thương tật, đã thông báo tỉ lệ thương tật đến từng người. Một phần "cánh rừng" quá vãng hiện lên khá rõ trong tôi qua bức thư tâm huyết ngày 20.6.2010, do ông Phan Bảy viết tay, gửi Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, GĐ Sở LĐTBXH tỉnh Hà Tĩnh. Chuyện là:

Đầu năm 1972, cuộc kháng Mỹ cứu nước đỉnh điểm của ác liệt, Huyện ủy, UBND huyện Nghi Xuân thành lập một đơn vị DCHT và chỉ định ông Bảy làm Đại đội trưởng, ông Nguyễn Ngọc Mỹ làm chính trị viên, ông Nguyễn Trọng Bình làm Đại đội phó.

Thành lập xong, 89 anh chị em quê cùng huyện hành quân vào chiến trường Trị Thiên. Anh chị em tắm đạn, gội bom chuyển tải lương thực, đạn dược vào tuyến lửa và chuyển thương binh, liệt sĩ về tuyến sau.
 
Họ có mặt tại Quảng Trị là "rốn lửa" của chiến trường và khoảng thời gian đơn vị làm nhiệm vụ chiến đấu phục vụ chiến đấu cũng là thời kỳ khốc liệt nhất trong suốt toàn bộ cuộc chiến tranh Việt Nam. Địch đánh phá đơn vị nhiều lần, ông Phan Bảy và một số anh chị em trong đơn vị bị thương.

Sau ngày ngừng bắn và ký kết Hiệp định Paris (27.1.1973), đại đội DCHT Nghi Xuân tiếp tục làm nhiệm vụ thu dọn chiến trường Đông Hà, Cam Lộ, Mai Lộc, khai thác gỗ, làm kho tàng tại vùng Ba Gơ, Ba Lòng, Khe Sanh. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cuối năm 1973 đơn vị được lệnh trở về hậu phương.

... và "cánh rừng" thủ tục

Năm 2003, Nhà nước chủ trương chế độ đãi ngộ đối với người có công được hưởng như thương binh, được Phòng LĐTBXH huyện Nghi Xuân hướng dẫn, các CSDCHT kê khai đầy đủ thủ tục giấy tờ theo quy định.

Tháng 4.2003 Sở LĐTBXH Hà Tĩnh thụ lý hồ sơ, ngày 17.5.2003 Hội đồng Y khoa tỉnh giám định thương tật, kết quả xếp loại đối với anh chị em DCHT được niêm yết công khai.

Năm 2006, bỗng xuất hiện thêm bản danh sách mới cũng niêm yết công khai tại các xã. Do có hiện tượng tiêu cực, năm 2009 - nghĩa là 7 năm sau kể từ ngày giám định kết quả thương tật - các CSDCHT chờ sái cổ cò mà chế độ ưu đãi chẳng thấy đâu.

Trong quá trình giải quyết, hồ sơ của 340 đối tượng của huyện Nghi Xuân đã có kết luận tỉ lệ phần trăm thương tật, không hiểu sao lại bị nằm ngoài chính sách ưu đãi với người có công? Xin trích nội dung một số CV của các cơ quan chức năng trong cuộc.

Bản cam kết của ông Nguyễn Ngọc Mỹ - nguyên Chính trị viên trưởng đơn vị DCHT (kèm danh sách 29 CSDCHT) - cho biết, từ tháng 1.1972 đến tháng 12.1973, họ phục vụ chiến trường B5 thuộc F320, cụm 1 hậu cần B5.

Giấy xác nhận của Bộ Tham mưu Bộ Tư lệnh QK IV do đại tá Phạm Văn Danh - Trưởng phòng Quân lực ký cho biết: Căn cứ hồ sơ lưu trữ tại Phòng Khoa học công nghệ và Môi trường/Bộ Tham mưu - Quân khu 4 về Sư đoàn 320, Bộ Tham mưu QK IV xác nhận: Trong thời gian 1969-1972 Sư đoàn 320 - Quân đoàn 3 có tham gia chiến đấu tại chiến trường Bình-Trị-Thiên.

Ngày 2.4.1972 Sư đoàn 320 phối hợp với các đơn vị của Sư đoàn 304 đánh chiếm một số căn cứ trên đường 9 (Quảng Trị). Đề nghị các cơ quan có liên quan tạo điều kiện giúp đỡ cho những đồng chí có tham gia chiến đấu tại Sư đoàn 320 - Quân đoàn 3 trong thời gian trên, để giải quyết các chế độ quyền lợi tiếp theo.

CV số 451 ngày 9.2.2010 do Thứ trưởng Bùi Hồng Lĩnh ký, về việc giải quyết hồ sơ tồn đọng ghi: Theo báo cáo của Cục Người có công sau khi đã thẩm định hồ sơ của tỉnh Hà Tĩnh, Bộ LĐTBXH đồng ý giải quyết chế độ đối với 430 trường hợp người hưởng chính sách như thương binh (có danh sách kèm theo).

Trong khi CV số 1157 ngày 15.4.2010 của UBND tỉnh Hà Tĩnh do ông Nguyễn Thiện - Phó Chủ tịch tỉnh - ký, gửi Bộ LĐTBXH vẫn thể hiện lúng túng trong cách giải quyết (trích): Sau khi Ban chỉ đạo tỉnh công bố danh sách theo từng loại... thông báo về tận xã, thôn công khai cho các đối tượng biết thì đa số đối tượng không đồng tình, phản đối quyết liệt...

Ngày 8.4.2010, hằng trăm người kéo đến Tỉnh ủy, UBND tỉnh đề nghị và kiến nghị cơ quan chức năng xem xét. Lý do vì hồ sơ xây dựng đã lâu, đã được cơ quan chức năng cho giám định thương tật, được địa phương rà soát nhiều lần...

Đối với 430 hồ sơ đã được Hội đồng Giám định y khoa kết luận tỉ lệ phần trăm thương tật đã được bộ chấp nhận hồ sơ (nhưng - PV nhấn mạnh) yêu cầu giám định lại, các đối tượng kiến nghị không giám định lại. Lý do nêu ra là: Hồ sơ đã được các cấp xác nhận, giới thiệu giám định và đã có kết quả cụ thể. Hội đồng Giám định y khoa Hà Tĩnh trước đây tuy đã bị kỷ luật, nhưng không phải bị kỷ luật tất cả, đại đa số các giám định viên không bị kỷ luật, kết quả giám định của họ rất nhiều người đủ điều kiện đã được hưởng chính sách.

Những lời tâm huyết

Bức thư tâm huyết của ông Phan Bảy tiếp tục cho biết: Sở LĐTBXH vẫn lý do này lý do khác, đưa ra những yêu cầu nào là hồ sơ không hợp lý, nào là người làm chứng không trùng khớp, nào là... và cuối cùng sở trả lại hồ sơ, buộc các đối tượng là CSDCHT phải giám định lại thương tật (!).

Suốt 6 năm hy vọng đợi chờ, bỗng đột ngột "được nhận" cách làm không giống ai, nhiều cựu CSDCHT trong tỉnh đồng loạt phản ứng gay gắt lên tỉnh, lên bộ, lên Nhà nước, làm mất uy tín đối với lãnh đạo tỉnh. Với tư cách một công dân, tôi (Phan Bảy) xin đệ trình mấy ý kiến:

Chớ quy kết những hồ sơ tồn đọng là giả dối cả, mà chính đây mới là sự thực. Trả lại hồ sơ và giám định lại là vô lý, trái luật, mất tình người. Vì chiến tranh đã đi qua 35 năm, đây là những người làm nhiệm vụ thì đi trước, chế độ ưu đãi của Nhà nước thì ra đời và hưởng sau. Họ là người có công chứ không phải có tội, quá thiệt thòi nhiều mặt. Làm người lãnh đạo là biết cách vận dụng để được các mặt và cả cái hậu cho các anh. Tại sao hồ sơ tồn đọng để lại quá dài như vậy là có ý gì? Những người tham mưu cho các anh có phải là lớp trung thần cả không, trong 7 năm trời diễn biến ra sao? Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa họ làm được, sao mình bế tắc?

Trên đây là những lời tâm huyết tự đáy lòng của người dân đã biết tự gồng mình trong chiến tranh, chịu thương, chịu khó để hoàn thành nhiệm vụ. Nay viết thư đến người lãnh đạo cao nhất của tỉnh, đặt vào trường hợp các anh thì các anh xử lý sao cho thấu lý, đạt tình? Trong lúc chờ hồi âm xin kính chúc 3 ông khỏe, làm việc thật tốt để cho dân nhờ nhiều. (Ký tên: Phan Bảy)

Đóng góp của các thế hệ cha anh trong lực lượng DCHT - "binh chủng đặc biệt" - vào thắng lợi vĩ đại của toàn dân tộc là vô cùng to lớn. Trong suy nghĩ của chúng tôi và của thế hệ trẻ lớn lên giữa đất nước thanh bình, hình ảnh các CSDCHT không chỉ là những người có công, đương nhiên, họ còn là những nhân chứng lịch sử hào hùng mà hậu sinh không được phép lãng quên!
12.07.2010-Theo Giao Hưởng(Báo Lao động)